Op een conferentie over de impact van WO II op de Europese landbouw economie maakte een gerespecteerd hoogleraar economie van de Leuvense universiteit een vergelijking tussen de opvattingen van de nazi's over landbouw en het Gemeenschappelijk Landbouw Beleid (GLB) van de Europese Unie. De monden van sommige congresgangers vielen open van verbazing. Vooral een Duitse dame vond die opmerking totaal ongepast. Maar de professor ging in op alle vragen en opmerkingen.

Duitsland had indertijd Lebensraum nodig. Het wou de noden van de eigen bevolking lenigen. Desnoods op kop van de omliggende volkeren. In wezen was de oorlog dus niet méér dan een egoïstische reflex. Het sloot Oostenrijk-Hongarije aan, viel Polen binnen, bezette Denemarken, walste over de Benelux... In elk van die landen werd een andere tactiek gehanteerd. Joegoslavië werd leeggezogen, terwijl de Denen heel hoffelijk en zakelijk behandeld werden. In België werd allerlei goederen opgeëist, maar nooit betaald.

Waar ligt dan de link met Europa volgens de professor? Het Europees landbouwbeleid was ook bedoeld om het spookbeeld van de honger voor eens en voorgoed te verdrijven. Nochtans sloot het in feite de eigen markt af van de wereldmarkt. Puur protectionisme. De "bezette" landen zijn in dit geval de derdewereldlanden die hun markt moesten open zetten voor gesubsidieerde melk om - in ruil - hun koffie, cacao en bananen tolvrij aan ons te mogen verkopen. Was dat een ruil op basis van gelijkheid? Niet dus! Vele van die "gepriviligeerde" landen waren ex-kolonies en werden/worden bestuurd door dictators. En die hebben wellicht een stevige duit verdiend aan die deal. Maar de bevolking van die landen is er alleen maar armer op geworden. En Europa keek de andere kant op.

Deze econoom is - net als ik - een voorstander van de Europese Unie. Maar we mogen niet blind zijn voor de gevolgen van onze beslissingen elders. Europa moet een verhaal zijn van solidariteit binnen én over de eigen grenzen.